การแข่งขันกีฬาจักรยาน 7 ชนิด มีอะไรบ้างและมีความแตกต่างกันอย่างไร

Bicycle sport

 

หลายๆท่านที่ปั่นจักรยานมาสักพัก ก็จะเริ่มชอบในความเร็วความคล่องตัวของเจ้าจักรยานคู่กาย บางท่านเริ่มหา งานปั่นจักรยาน และงานแข่งขันจักรยานกันอยู่บาง

ในบ้านเรานั้นมีงานแข่งจักรยานอยู่หลายประเภท แต่อาจมีไม่ครบเหมือนต่างประเทศทีจัดเขากันมากมาย บางท่านก็มีคำถามเกี่ยวกับการเรียกชนิดของการแข่งขันว่าอยู่ประเภทเดียวกันไหม ในเมื่อมีคนสงสัยเราก็จัดให้

การจัดการแข่งขันกีฬาจักรยาน จะมีองค์การที่ควบคุมอยู่คือ องค์การจักรยานโลก และองค์การจักรยานโลกที่ทำหน้าที่บริหารกิจการกีฬาจักรยาน โดยเป็นผู้กำหนดระเบียบข้อบังคับต่างๆ

กำหนดกติกาการแข่งขันจักรยานและดูแลควบคุมกีฬาจักรยานให้ดำเนินไปอย่างมีระเบียบร้อยและถูกต้องตามหลักสากล ได้แก่ สหพันธ์จักรยานนานาชาติ(International Cycling Union)หรือชื่อภาษาฝรั่งเศส Union Cycliste Internationale อักษรย่อ U.C.I. ก่อตั้งเมื่อวันที่ 14 เมษายน พ.ศ.2443(ค.ศ. 1900) ณ กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศสนั้นเอง

ชนิดกีฬาจักรยานที่จัการแข่งขัน

จักรยานถนน(Road cycling)

เป็นกีฬาจักรยานชนิดที่ต้องใช้ความกล้า และพละกำลังอย่างสุดกำลังของมนุษย์(courage,heoism and going beyond one’s limitations) เป็นชนิดกีฬาที่เป็นประวัติศาสตร์ทางการกีฬาของโลกชนิดหนึ่ง การแข่งขันครั้งแรก “Paris- Rouen” จัดขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2412 การแข่งขันมีสองประเภทคือ

1.ไทม์ไทรอัล(time-trials)

  • ไทม์ ไทรอัล บุคคล (มีการแข่งขันในโอลิมปิกเกมส์): เป็นการแข่งขันกันด้วยระยะทางประมาณ 40-50 กม (ในการชิงแชมป์โลกและกีฬาโอลิมปิกเกมส์) นักขี่จักรยานจะออกตัวเป็นรายบุคคลในช่วงเวลาห่างกันที่สม่ำเสมอ (ประมาณ 1-2 นาที) ผู้แข่งขันที่ขี่จนจบเวลาและเร็วที่สุดจะเป็นผู้ชนะ
  • ทีม ไทม์ ไทรอัล : หลักการพื้นฐานจะเหมือนกันกับ ไทม์ไทรอัล บุคคล แต่รายการนี้จะแข่งขันเป็นทีมที่มีานักกีฬาอย่างต่ำที่สุด 2 คน และมากที่สุด 10 คน ทีมไทม์ไทรอัล จะอยู่ในโปรแกรมของการชิงแชมป์โลกถนนของยูซีไอ จากปี 2012 (มีประมาณ 5-6 คน / ทีม) ทีมยูซีไอทุกทีม จะสามารถเข้าร่วมแข่งขันได้ (ทีมอาชีพของยูซีไอ ทีมทวีปของยูซีไอ ทีมหญิงของยูซีไอ)
  • ไลน์เรส(line races)

2.จักรยานลู่(Track cycling)

เป็นกีฬาจักรยานที่ต้องใช้ความแข็งแกร่ง ต้องมีความเร็ว และใช้เทคนิคหลายหลากรูปแบบ การแข่งขันชิงแชมป์โลกครั้งแรก จัดขึ้นในปี 2436 ที่ประเทศสหรัฐอเมริกา การแข่งขันมีสองประเภทคือ แข่งความเร็ว และ แข่งความทนทาน

แข่งความเร็ว(Speed races) มีรายการแข่งขันต่างๆดังนี้คือ  ไทม์ไทรอัล สปรินท์ ทีมสปรินท์ และ คีรินแข่งความทนทาน มีรายการแข่งขันดังนี้คือ อินดิวิดวลเปอร์ซุท ทีมเปอร์ซูท พอยท์เรส เมดิสัน และสแครท

มีสนามเวลโลโดรมทั่วโลกประมาณ 800 แห่ง ในประเทศไทยมีเวลโลโดรม 4 แห่ง ที่ กรุงเทพ ฯ , สุพรรณบุรี, เชียงใหม่ และนครราชสีมา ซึ่งเป็นสนามคอนกรีตนอกอาคาร สนามเวลโลโดรมที่ใช้ในการแข่งขันระดับนานาชาติในปัจจุบันนิยมสร้างเป็นสนามในอาคารลู่ทำด้วยไม้ ขนาดความยาวโดยรอบ 250 เมตร

3.จักรยานไซโครครอส(Cyclo-cross)

เริ่มมีการเล่นในปี พ.ศ.2443 แต่มีการแข่งขันชิงแชมป์โลกครั้งแรกปี พ.ศ. 2493 เป็นชนิดที่เล่นยาก นักกีฬาต้องใช้พละกำลังมาก และต้องสะสมประสบการณ์จากการฝึก

4.จักรยานเสือภูเขา(Mountain bike)

เป็นกีฬาจักรยานที่ให้ความรู้สึกถึงความอิสระ สนุกสนาน จักรยานเสือภูเขาได้ถือกำเนิดเมื่อปี พ.ศ. 2513 เมื่อชาวอเมริกัน 3 คนได้ประดิษฐ์จักรยานชนิดใหม่เพื่อใช้ขี่นอกทาง (ออฟโรด) หลังจากนั้นอีก 10 ปี ได้มีการแข่งขันเป็นครั้งแรกที่รัฐแคลิฟอร์เนีย ประเทศสหรัฐอเมริกา การแข่งขันมี 3 ประเภทคือ

  • ครอสคันทรี(Cross-country) เป็นการแข่งขันในสนามวงรอบ(circuit) ผ่านทุ่งโล่ง ป่าละเมาะ หรือสวนสาธารณะในเมือง
  • ดาวน์ฮิล(Downhill) เป็นการขี่ลงจากภูเขา ผู้ทำเวลาได้น้อยที่สุดจะเป็นผู้ชนะ
  • 4 –cross(4X) เป็นการแข่งขันดาวน์ฮิลแบบแพ้คัดออก

5.จักรยานบีเอ็มเอ็กซ์(BMX or Bicross)

บีเอ็มเอ็กซ์ หรือจัรยานวิบาก เกิดขึ้นในรัฐแคลิฟอร์เนีย ประเทศสหรัฐอเมริกา เมื่อปี พ.ศ.2503 ในขณะการแข่งขันมอเตอร์ไซด์วิบากกำลังได้รับความนิยมอย่างยิ่ง เด็กๆเยาวชน ที่ไม่มีเงินมากพอที่จะซื้อมอเตอร์ไซด์วิบากมาฝึก จึงใช้จักรยานมาฝึกซ้อมในสนามดินที่สร้างกันเอง และจัดการแข่งขันเหมือนกับมอตอร์ไซด์วิบาก การแข่งขันชิงแชมป์โลกครั้งแรกเกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2525 เป็นกีฬาที่ดึงดูดวัยรุ่นได้เป็นอย่างดี ในปี พ.ศ.2550 จะมีการแข่งขันจักรยานบีเอ็มเอ็กซ์ชิงแชมป์เอเชีย ครั้งที่ 2 ที่ประเทศไทย

สนามแข่งขันมีลักษณะวนไปมา ระยะทาง 300 – 350 เมตร ซึ่งทางแข่งจะมีอุปสรรคเป็นเนินขนาดต่าง และโค้งเลี้ยว เรียงรายไปตามเส้นทาง นักแข่งจะต้องใช้ความเร็ว และเทคนิคการยกรถข้ามเนิน เพื่อให้ไปได้เร็วกว่าคู่แข่ง จะใช้เวลาในการแข่งต่อรอบประมาณ 30 – 40 วินาที ผู้ที่เร็วที่สุดคือผู้ชนะ

6.จักรยานไทรอัล(Trails)

การแข่งขันชนิดนี้เกิดขึ้นที่ประเทศสหรัฐอเมริกา การแข่งขันชิงแชมป์โลกครั้งแรกมีขึ้นในปี พ.ศ. 2527 นักแข่งจะต้องขี่จักรยานข้ามเครื่องกีดขวาง โดยห้ามเอาเท้าลงสัมผัสพื้น นักแข่งจะต้องแน่วแน่และมีสมาธิสูง

7.จักรยานในร่ม(Indoor cycling)

เป็นการแข่งขันที่มีลีลางดงาม ต้องมีทักษะความคล่องแคล่ว ซึ่งมีการแข่งขันสองประเภทคือ

  • จักรยานลีลา(Artistic cycling) รถจักรยานแข่งคันหนึ่งจะมีนักแข่ง 2 คน ขี่แสดงท่าฟรีสไตล์และท่าบังคับ โดยมีเพลงประกอบ ในช่วงเวลา 6 นาที นักแข่งจะต้องมีทักษะและการทรงตัวที่ดี กรรมการจะให้คะแนนมากน้อยขึ้นอยู่กับความยากง่ายของท่าที่ขี่ คู่ที่ได้คะแนนสูงสุดคือผู้ชนะ
  • จักรยานไซเคิลบอล(Cycle – ball)เป็นประเภทการแข่งขันเฉพาะผู้ชาย คล้ายกับการเล่นฟุตบอล แต่ละทีมจะมีผู้เล่น 2 คน ขี่จักรยานคนละคัน ซึ่งเป็นได้ทั้งผู้เล่นและผู้รักษาประตู การแข่งขันแบ่งเป็นสองช่วง ๆ ละ 7 นาที ผู้เล่นจะต้องใช้ล้อจักรยานทำประตูขณะที่ขี่จักรยาน ทีมทีทำประตูได้มากกว่าจะเป็นผู้ชนะ

เมื่อทุกท่ารู้เช่นนี้แล้วก็อย่าลืมไปหารายการแข่งขันพวกนี้ดูนะเพื่อจะมีการจัดการแข่งขันในบ้านเราก็ได้บางทีถ้าทุกท่านได้ทำการฝึกฝนมาอย่างดีไม่แน่อาจจะได้เป็นตัวแทนประเทศไทยก็เป็นได้